yerli araba fakirin sitesi oyun hilesi otomobil sitesi teknoloji sitesi magazin sitesi alexa hileleri ilksite zengin sitesi birincisite aksaray sondakika bilecik sondakika bolu sondakika artvin sondakika edirne sondakika hatay sondakika izmir sondakika kilis sondakika konya sondakika mersin sondakika ankara hastabakıcı kocaeli sondakika mugla sondakika rize sondakika yalova sondakika karabuk haberleri diyarbakir haberleri hakkari haberleri afyon haberleri duzce sondakika mardin haberleri ankara sondakika burdur haberleri kuşadası escort sakarya haberleri tokat haberleri trabzon haberleri kayseri sondakika adana haberleri antalya sondakika samsun haberleri amasya haberleri aydin haberleri ordu haberleri denizli haberleri mani sasondakika bursa haberleri webgelişim teknokentim teknolojiyi olaypara script indir warez script indir warez tema indir warez script tema indir warez theme indir ücretsiz warez theme indir ücretsiz script indir arayüzweb gaziantep haberleri gaziantep haber merkezi deneme testi
a
istanbul organizasyon evden eve taşımacılık, gaziantep organizasyon, gaziantep evden eve taşımacılık, evden eve taşımacılık, gaziantep evden eve taşımacılık, evden eve taşımacılık, gaziantep evden eve taşımacılık, gaziantep evden eve taşımacılık, gaziantep evden eve taşımacılık, gaziantep evden eve taşımacılık, evden eve nakliyat, gaziantep asansörlü taşıma, gaziantep evden eve taşımacılık, gaziantep organizasyon, gaziantep organizasyon, gaziantep organizasyon, gaziantep organizasyon, gaziantep organizasyon, gaziantep organizasyon, gaziantep palyaço,

İktisat Dünyası: Faize 2 trilyon dolar ve güç dalının geleceği

Tüm dünya iktisadı ve jeopolitiği güç üzerine dönüyor. Ne yazık ki savaşların, tansiyonların büyük kısmı de yeniden güç konusunda oluyor.

Ancak, global gücün yüzde 82 üzere bir orana takılı kalan büyük kısmı kömür, petrol ve doğal gaz üzere fosil yakıtlardan karşılanıyor. Güç bölümü insan faaliyetlerinden kaynaklanan global sera gazı emisyonlarının yaklaşık üçte ikisini oluşturuyor.

Ülkeler bazında bakacak olursak; 2022 yılında karbondioksit salınımında yüzde 30.7 hisse ile Çin birinci, yüzde 14 ile ABD ikinci, yüzde 7.6 ile Hindistan üçüncü. Bu üç ülke zehirli gaz salınımının yüzde 52’sini yapıyor. Daha sonra Rusya (yüzde 4.2), Japonya (yüzde 3.1), Endonezya (yüzde 2) geliyor.

YENİLENEBİLİR GÜCÜN HİSSESİ YÜZDE 12’DE KALDI

Küresel ısınmanın giderek dünyanın geleceğini tehdit eder bir hal almasıyla yenilenebilir güç kaynaklarının hissesi süratle artsa da birincil güç toplamında yenilenebilir kaynakların hissesi lakin yüzde 12’ye çıkabildi.

Küresel güç pazarında esas sanayiler olan petrol ve doğal gaz, dünyanın birincil yakıt kaynakları olarak hala tesirli bir rol oynuyor. Global gücün yaklaşık yüzde 40’ı petrolden sağlanıyor ve bunun değerli bir kısmı ulaştırma emelli kullanılıyor.

Elektriğe bakacak olursak; 2023 yılında global elektrik üretimi ise geçen yıla nazaran yüzde 3.1 düşüşle 26.97 trilyon kilovat saat olacak. Bu yıl global elektrik üretiminin 64.5’i kömür, doğal gaz üzere fosil yakıtlardan, yüzde 26’sı yenilenebilir kaynaklardan sağlandı. Kalan yüzde 9.5 de nükleer…

ENERJİDE SÜRATLİ BİR BÜYÜME OLACAK, YATIRIMLAR ARTACAK

Önümüzdeki yıllarda süratli bir büyüme kelam konusu… 2023-28 ortası global elektrik üretimi yıllık ortalama yüzde 4.9 artarak 34.2 trilyon kilovat saate çıkacak.

2022’de global güç kesimine toplam 2.4 trilyon dolar yatırım yapıldı. Bunun 977 milyar doları elektrik gücüne ve 852 milyar doları ise fosil yakıtlara… 2040’ta toplam yatırımların 3.2 trilyon dolara çıkması bekleniyor.

DÜNYANIN DA TÜRKİYE’NİN DE EN BÜYÜK ŞİRKETLERİ GÜÇ SEKTÖRÜNDEN…

Enerji bölümünün geleceği parlak. Aslında dünyanın da Türkiye’nin de en büyük şirketlerinin daima güç alanında faaliyet gösteriyor olmasından anlayabiliriz.

Fortune 500’de Dünyanın En Büyük Şirketleri sıralamasında 500 şirketin 88’i güç kesiminde… Birinci 25’in 11’i güç şirketleri… Birinci 10’da ise; 2. Saudi Aramco, 3. Çin Devlet Elektrik Dağıtım şirketi, 5. Çin Ulusal Petrol Şirketi 6. Çin akaryakıt dağıtım şirketi Sinopec, 7. Exxon Taşınabilir, 9. Shell yer alıyor.

Türkiye’de İstanbul Sanayi Odası’nın En Büyük 500 Sanayi Şirketi sıralamasında üretimden satışlara nazaran en büyük birinci 25 sanayi şirketinin yedisi güç bölümünden: 1. Tüpraş, 2. Star Rafineri, 11. EÜAŞ, 18. Eren Güç, 21. TPAO, 24. Enerjisa, 25. Petkim.

Capital mecmuasının Türkiye’nin En Büyük 500 şirketi sıralamasında ise ciroya nazaran birinci 10 şirketin beşi güç kesiminden: 1. Tüpraş, 3. Petrol Ofisi, 4. Star Rafineri, 5. Opet, 7. Shell Turcas.

YUNANİSTAN’IN EN BÜYÜK İHRACATI İŞLENMİŞ PETROL ÜRÜNLERİ…

Bir de şu var, güç ve petrole yapılan yatırımlar karşılığını buluyor. Örneğin Yunanistan; dört tane rafinerisi var ve toplam kapasitesi günde 528 bin varil. Türkiye’nin günde 774 bin varil.

Yunanistan’da Motor Oil Hellas’a ilişkin Korint rafinerisi (kapasitesi günde 185 bin varil), Helenic Petroleum’a ilişkin Aspropigos (kapasite 148 bin/gün), Elefsina (kapasite 100 bin/gün ve Selanik rafinerisi (kapasite 93 bin/gün) var.

Türkiye’de dördü Tüpraş’a (Kırıkkale, İzmit, Aliağa ve Batman) ve biri de Socar’a ilişkin olmak üzere beş rafineride günde 774 bin varil petrol eseri işleniyor. Çalık Kümesi da Adana’da yeni bir rafineri inşa ediyor.

Biliyor musunuz, Yunanistan’ın bir numaralı ihracat eseri ne? Tarım eserleri değil, işlenmiş petrol eserleri; toplam ihracatın yüzde 29’u… Rafinerilerinde işlediği ithal petrolü tüm dünyaya satıyor. 2021’de 23 milyar dolarlık işlenmiş petrol eseri ihraç ederek, dünyanın en büyük 11. rafine petrol ihracatçısı oldu.

OPEC ANLAŞAMADI, PETROL FİYATLARI DÜŞÜYOR

Konuyla ilgili olarak petrol fiyatlarındaki son gelişmelere bakalım… Petrol fiyatları haftanın son gününü de Gazze’deki rehinelerin hür bırakılmasının jeopolitik risk primini azaltmasıyla düşüşle kapattı. Hafta içinde 82.45 dolara kadar çıkan Brent petrolün varili Cuma günü 80.58 dolardan kapandı. Batı Teksas petrolü (WTI) de Salı günü varil başına 77.77 doları gördükten sonra 75.17 dolardan haftayı bitirdi.

Petrol, Gazze’de dört günlük ateşkes ve akabinde birinci rehine kümesinin değişiminin gerçekleşmesi nedeniyle gevşedi. Lakin, piyasanın takip ettiği mevzu ise, OPEC+’in üretimde kesinti yapıp yapmayacağı.

Petrol fiyatlarındaki düşüşün bir nedeni de ABD ham petrol stoklarındaki beklenenden fazla artış ve dünyanın en büyük üreticisi ABD’de rekor üretim… Ayrıyeten, Asya’daki talebe ait kaygıların artması da fiyatları aşağı çekti.

Ayın 16’sında Brent petrolün varili 77.42 dolar ve Batı Teksas petrolü (WTI) de 72.90 dolara kadar düşmüştü. Petrol fiyatları Eylül ayındaki doruğundan yaklaşık yüzde 18 düşüş kaydetti.

AFRİKALI ÜRETİCİLER DAHA ÇOK ÜRETİM YAPMAK İSTİYOR, SUUDİLER MÜSAADE VERMİYOR

OPEC üyeleri üretim kotaları konusunda muahede sağlayamayınca, hafta sonu yapılması planlanan tepeyi 30 Kasım’a erteledi. Suudi Arabistan’ın öbür üyelerin petrol üretim düzeylerinden duyduğu memnuniyetsizlik üye ülkeler ortasında tansiyona neden oldu. Uyuşmazlık iki üye ülke Nijerya ve Angola’nın üretim kotaları konusunda. Bu üreticiler daha fazla üretim kotası istiyor.

OPEC+, Haziran ayındaki son toplantısında, global talebin yüzde 3.6’sına tekabül eden günlük 3.66 milyon varillik petrol üretim kesintilerini 2024 sonuna kadar uzattı. Bu sayı, 2022’de kabul edilen günlük 2 milyon varillik kesinti ve bu yılın başında dokuz OPEC+ ülkesinin istekli olarak yaptığı günlük 1.66 milyon varillik kesintiden oluşuyor.

Küresel petrol üretiminin yüzde 27.5’ini gerçekleştiren OPEC, Ekim ayında 80 bin varil artışla günde 27.9 milyon varil petrol üretti. Olağan en büyük üretici günde 9 milyon varil ile Suudi Arabistan, onu üretimini daima arttıran komşumuz Irak günde 4.3 milyon varille izliyor. OPEC üyesi olmasa da kartelle birlikte hareket eden Rusya da Aralık 2024’e kadar sürecek istekli kesintiyle günde 9.5 milyon varil üretim yapıyor.

KÜRESEL FOSİL YAKITLARA SÜBVANSİYONLAR YEDİ TRİLYON DOLARA ÇIKTI

Diğer yandan enteresan bir gelişme olarak, durdurulması davetlerine karşın ülkelerin global fosil yakıt sübvansiyonları giderek artıyor.

Bundan iki yıl evvel Glasgow’daki COP26 iklim doruğunda, global ısınmayla çabaya yardımcı olmak için “verimsiz” fosil yakıt sübvansiyonlarının kademeli olarak kaldırılması konusunda muahede sağlanmıştı.

Ancak Memleketler arası Para Fonu’na (IMF) nazaran, o vakitten beri, dünyanın dört bir yanındaki hükümetler tüketicileri artan güç fiyatlarından müdafaaya çalıştığından ötürü global fosil yakıt sübvansiyonları iki trilyon dolardan yedi trilyona çıktı.

Özellikle Çin’in toplam fosil yakıt sübvansiyonları 2022’de 2.2 trilyon dolarla (GSYİH’sının yüzde 12.5’i) dünyanın en yükseği olurken, Rusya da dünyanın deniz yoluyla en büyük dizel ihracatçısı ve üçüncü büyük petrol üreticisi olarak geçen yıl fosil yakıt sübvansiyonlarına 420 milyar dolar harcadı.

Artan doğal gaz fiyatları karşısında vatandaşlarına takviye olan Avrupa hükümetleri ise, bir evvelki yıla nazaran ikiye katlanarak 2022’de fosil yakıt sübvansiyonuna 310 milyar dolar harcadı.

FAİZİN DÜNYA HÜKÜMETLERİNE FATURASI; İKİ TRİLYON DOLAR

İşte faizin faturası… Bu yıl toplamı iki trilyon dolara ulaşan faiz faturası tüm hükümetler için ağır bir darbe oluyor. Yüksek faiz oranları borçlanmayı daha kıymetli hale getirdiği için hükümetlerin bu yıl iç borçlarına ilişkin net iki trilyon dolar faiz ödemesi bekleniyor ve bu 2022’ye nazaran yüzde 10’dan fazla bir artış manasına geliyor. Borç ödeme ölçülerinin artması hükümetlerin eğitim, sıhhat, savunma ve iklim harcamalarına yönelik planlarını da gözden geçirmesine neden oluyor.

İşin berbatı, Milletlerarası Para Fonu dataları üzerinde yapılan bir tahlile nazaran, önümüzdeki yıllarda gibisi görülmemiş fatura kelam konusu olacak. Hükümetlerin borçlarının net faiz ödemesinin 2027 yılında üç trilyon dolara çıkması bekleniyor.

ABD 659 MİLYAR DOLAR ÖDEDİ, TÜRKİYE DE SÜRATLE BORÇLANIYOR

Sadece ABD’de iç borçlanmanın net faiz maliyeti bu yıl 659 milyar dolara yükseldi. ABD Hazine Bakanlığı’na nazaran, 30 Eylül’de sona eren 2023 mali yılında net faiz maliyetleri bir evvelki yıla nazaran 184 milyar dolar yahut yüzde 39 artışla 659 milyar dolara yükseldi. Bu sayı 2020 mali yılının neredeyse iki katı oldu.

Türkiye ise, yılın birinci dokuz ayında 405 milyar lirası anapara, 282 milyarı faiz olmak üzere 687 milyar liralık iç borç geri ödemesi yaptı. Faiz ödemelerindeki artış yüzde 125 oldu. Birebir devirde 944 milyar liralık yeni iç borç alındı.

Türkiye çok süratli borçlanan ülkelerden biri… Eylül prestijiyle merkezi idarenin borç stoku 6 trilyon 70 milyar lira (bunun 2 trilyon 859 milyar lirası iç borç) oldu. Ocak ayında 4.2 trilyon liraydı. 2022 başında 2.8 trilyon liraydı. 21 ayda 3.3 trilyon lira arttı.

ARJANTİN’DE ANARKO-KAPİTALİST LİDER, BAKALIM NELER YAPACAK?

Arjantin’de çok sağcı, iktisat konusunda enteresan telaffuzları olan bir iktisat profesörü devlet lideri oldu. Javier Milei, Peronist aday ve iktisat bakanı Sergio Massa’yı geride bıraktı.

Radikal tahlillerden kelam eden, kendisini anarko-kapitalist olarak niteleyen Milei, Arjantin Merkez Bankası’nın kapatılacağını, Peso’nun dolara çapalanacağını, özelleştirmelere sürat verileceğini, sıhhat sisteminin özelleştirileceğini, vergileri ve kamu harcamalarını büyük oranda azaltılacağını, sıhhat, eğitim ve etraf bakanlıklarının kaldırılacağını vaad etti. İklim değişikliğine de katılmıyor. Lakin ülkesinin borçlarına bağlı, ABD ile ortayı uygun tutuyor.

Son açıklamasında merkez bankasının kapatılmasının ‘müzakere edilemez bir konu’ olduğunu belirtti.

Milei’ye nazaran, 45 milyon Arjantinli’nin yüzde 40’ını yoksulluk hududu altına çeken ekonomik kriz merkez bankası kapatılarak ve iktisat dolara bağlanarak çözülecek.

MEVCUT SİYASETÇİLERDEN BIKAN ÇALIŞANLAR, FAKİR KESİM VE GENÇLER MILEI’Yİ DESTEKLEDİ

Arjantin’de çok ağır bir ekonomik kriz var, Peso eriyor ve ülke IMF’nin acı reçetesini uyguluyor. Lakin şöyle bir durum var; seçimlerin öncesindeki son bir yılda IMF ve kemer sıkma siyasetlerine karşı rekor sayıda sokak protestoları ve grevler yapan personeller, toplumsal yardımlara bağımlı fakir kesim ve gençler son seçimlerde büyük oranda Milei’yi destekledi.

Uzmanlara nazaran, bunun nedeni, emekçilerin, fakirlerin ve gençlik kesitinin mevcut Peronist ve sol partilerin hiçbirinde aradıkları söylemi bulamamaları olarak açıklanabilir. Çok sağcı Milei’nin önerdiği gülünç “anarko-kapitalist” ekonomik tahlillerine verilen oylar onun kapitalist sömürü programına onay verildiği manasına gelmiyor. Zira bu öncelikli olarak Peronizmle ilişkilendirilen çürümüş sisteme karşı bir protesto oyu olarak bedellendiriliyor.

Gerçi, para ünitelerini dolara bağlayan, ekonomilerini dolarize eden Ekvator, El Salvador, Zimbabwe üzere ülkelerden muvaffakiyet konusunda pek parlak haberler yok. Bakalım, Arjantin enteresan bir hal aldı, izlemeye devam…

ABD İKTİSADINDA BEKLENEN ‘YUMUŞAK İNİŞ’ BAŞLADI GİBİ…

ABD’de iktisat idaresi çok ısınan ekonomiyi yavaşlatmaya çalışıyor, malumunuz… Amaç, enflasyonu düşürmek faiz artırımlarını durdurmak, daha sonra da aşağı çekmek… Ekonomik datalar bu tarafta geliyor ve enflasyon düşüyor. Bir sakinlik yahut çok fazla ekonomik zayıflık olmaksızın, enflasyonun salgın öncesi normuna geri döndüğü yorumları yapılıyor.

ABD’de Ekim ayında tüketiciler mağazalarda, bayilerde ve akaryakıt istasyonlarında harcamalarını azaltarak tatil alışveriş dönemi öncesinde ekonomik büyümenin fren yapmasını sağladılar. Perakende satışlar Ekim ayında bir evvelki aya nazaran yüzde 0.1 gerilerken, Mart ayından bu yana birinci sefer düşüş oldu. Eylül ayında perakende harcamalar yüzde 0.9 artmıştı.

Yavaşlayan işe alımlar ve düşen enflasyonla birleşen perakende satış sayıları, iktisadın bu yılın büyük kısmındaki şaşırtan derecede güçlü büyümenin akabinde yumuşak inişe geçtiğini gösteriyor.

YORUMLAR

s

En az 10 karakter gerekli

Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.

Sıradaki haber:

Türkiye Petrolleri’nden pay açıklaması: Haberler gerçeği yansıtmıyor

HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.