Çikolata, çay ve kahvede yasaklı ilaç: Besinde güvenlik nasıl sağlanır?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

İSTANBUL – Tarım ve Orman Bakanlığı’nın besinde taklit, tağşiş yapanlar listesi kamuoyunda reaksiyon oluşturdu. Bakanlığın yaptığı kontroller sonrasında ortaya çıkan tabloda onlarca markanın hileli gıdayı piyasaya sürdüğü ortaya çıktı. Yeniden bakanlığın sitesinde, ‘sağlığa tehlikeye düşürecek’ listesinde yer alan yaklaşık 20 eserde ise satışı yasak ilaç etken hususu tespit edildi.

Bahse bahis markalar çok bilinmemekle birlikte, çocukların tükettiği çikolatadan yetişkinlerin tükettiği güç içeceğine kadar pek gıdayı üretip satışa sunuyor. Ayrıyeten çay, kahve ve pekmez üzere besinlerde da sırf hekimler tarafından denetim edilebilen ilaç etken hususları kullanıldığı ortaya çıktı. Pekala inançlı besine erişim sağlanabilir mi?

Hileli besinin nasıl önlenebileceğini TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Başkanı Yaşar Üzümcü ile konuştuk.

ÇİKOLATA, ÇAY, KAHVE İÇİNDE SATIŞI YASAK İLAÇ ETKEN MADDESİ

Bakanlığın açıkladığı listede, sıhhati tehlikeye düşürecek eserleri üreten birtakım markalar şöyle: Double Epimex markasının internet ortamında satılan bitter çikolatası, ginsengli bitkisel macunu, Buffola markasının güç içeceği, Matador Power’ın cinsel güç arttırıcı ballı bitkisel macunu.

Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı.

Bakanlığın açıklamaya devam ettiği hileli besin listesi kamuoyunda yeni bir tartışmaya neden oldu. Hileli besin sattığı açıklanan firmalara ne olduğuyla ilgili pek bir bilgi bulunmuyor. TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Başkanı Yaşar Üzümcü, uygulamayı olumlu bulup, devam etmesini savunsa da tahlilin, hileli besinlerin üretilmeden engellenmesinde yattığını söyledi.

‘ETİKETLERİNDE YAZMIYOR’

Yaşar Üzümcü kelamlarına şöyle devam etti: “Bu çeşit eserlerde ilaç etken unsuru bulunamaz bu yasak. Tıbbi bir ilaçtan kelam ediyoruz. Rastgele bir hastalık için hekimin yazabileceği özel bir alan. Mutlaka besin eserlerinde bulunmaması gerekiyor. İki türlü bir sorun var. İlacın yan tesirlerinin ne olabileceği konusunda tüketen insanların bilgisi olamıyor. Zira etiketinde yazmıyorlar. Tahminen ilaca karşı tüketicinin alerjisi var. Kullanan kişi, bunun bir besin olduğunu düşünüp tüketiyor. Hasebiyle çok doz alma ihtimali var. Önemli sıhhat problemleriyle beşerler karşılaşabilir. Bunu yapanlar yasa dışı süreç yapıyor.”

.

‘PİYASADAN TOPLATILSA BİLE…’

Peki bakanlık, hileli gıdayı tespit ettiğinde ne yapıyor? Mevzuatlara nazaran yapılması gereken açık. Üzümcü, süreci bu soruya şu cevabı verdi: “Tarım ve Orman Bakanlığı gıdalarda bu gibi ‘halkın sıhhatini riske atan hususlar tespit ettiğinde savcılığa cürüm duyurusunda bulunuyor ve o eserleri piyasadan toplatıyor. Dava evresinde cezası 1 ila 5 yıl mahpus ya da 1000 ila 5 bin gün ortası idari para cezasıdır. 3 yıl içinde Tekrarında ise işletme sahibinin ticari faaliyetine son veriliyor. Bakanlığın uygulaması bu türlü. Fakat bu firmalar genelde isimleri duyulmamış, küçük firmalar olduğu için bugün kapatıp yarın diğer isimle piyasaya yine girebiliyor. Bu işi yapanların, kişi olarak yasaklanması gerekiyor. Bu türlü bir yasal düzenleme gerekli.”

Bitkisel karışımlı macunlarda sıhhati tehdit eden ilaç etken unsuru bulundu.

‘DENETÇİ SAYISI ARTIRILMALI’

Üzümcü, halk sıhhatini riske atan besinlerin üretilmeden engellenmesi gerektiğini kaydederek, “Asıl gaye ve hedefin bu olması lazım. Bunun için de Bakanlık’ta denetçilerin sayısının artırılması lazım. Bu şekil yerlerde üretim yapılmadan, önüne geçilmesi gerekir. Başka kademede ise besin mühendisi, besin konusunda eğitim almış meslek mensupları, işyerinin kapasitesine uygun kâfi sayıda çalıştırılmalı. Şayet bir besin işletmesi üç vardiya çalışıyorsa, her vardiya en az bir mühendis kontrolünde olmalı. Ancak, şu anki mevzuata nazaran bir tane sorumlu mühendis yetiyor” diye konuştu.

Gıda üretilen işletmelerde besin mühendisi bulunuyor olsa da iş yeri çalışanı olduğu için kontrol eksikliği ortaya çıkabiliyor. Üzümcü bu sıkıntıyla ilgili de şöyle konuştu: “İşletmelerde çalışan arkadaşlar, şirket işverenine bağlı. İş teminatı yok. O nedenle yaptırım daha az olabilir. Bu metodun de değiştirilmesi gerekiyor. Bağımsız denetçilerle iş ve besin güvenliğinin sağlanması gerekiyor. Bu hususta odalara vazife verilirse bu misyon yerine getirilir. Böylece tarafsız bir sistem ortaya çıkmış olur.”

AVRUPA NASIL GAYRET EDİYOR?

Avrupa’da hangi yolu kullanılıyor? Türkiye’deki besin güvenliğine yönelik eksikliklere değinen Üzümcü, Avrupa’daki uygulamadan da örnek verdi: “Avrupa Birliği’nde olduğu üzere yapılabilir. Devletten bağımsız bir kurumları var. Besin güvenliği otoritesi oluşturulmalı, risk asıllı değerlendirmeler yapmalı. Özgür ve özerk kuruma gereksinim var. Türkiye’de bakanlığın alt ünitesi olarak çalışıyor. Burada meslek odaları devreye girebilir. O vakit besin güvenliği sorunun çözülmesinde değerli bir adım atılmış olacak.”